Koenzim Q10 Nedir? Ne İşe Yarar?
Benzokinonlar bitki ve hayvanlarda önemli metabolik rolleri olan ve yağda çözünen bir bileşik grubudur. Bu koninlar, koenzim gibi görev aldıkları için koenzim Q şeklinde isimlendirilirler. Koenzim Q10, ubikinol-10 veya ubikinon-10 isimleriyle de bilinmektedir. Vücutta üretilen ancak yaş ve çevresel faktörlerin etkisi ile miktarı azalan Koenzim Q10, kalp ve böbrek gibi metabolizma hızı yüksek organlarda bulunuyor.
İlk olarak 1955 yılında Festenstein ile arkadaşları tarafından kalp kasındaki mitokondriden izole edilmiş ve ardından 1958 yılında Dr. Karl Folkers tarafından kimyasal yapısı aydınlatılarak ilk defa fermantasyon yolu ile üretilmiştir. Ubikinon ismiyle de bilinen koenzim Q10, bütün hücrelerde bulunması sebebiyle “her yerde olan” yani “ubiquitous quinone”dan türetilmiştir. Çoğu hücresel fonksiyon yeterli miktarda adenozin trifosfat (ATP) tedarikine bağlı olduğundan, koenzim Q10 neredeyse tüm insan doku ve organlarının sağlığı için gereklidir. Koenzim Q10, serbest radikallerin oluşumunu ve proteinlerin, lipitlerin ve DNA’nın modifikasyonlarını önleyen en önemli lipit antioksidanlardan biridir. Koenzim Q10, üç farklı yolla üretilebilmektedir. Bu yollar mikroorganizma fermantasyonu, hayvan dokularından ekstraksiyon (ayırma) ve kimyasal yollarla sentez şeklinde sıralanabilir.
Koenzim Q10 hücre membran yapısının korunmasında ve hücrede enerji dönüşümünün sağlanmasında rol oynar. Aynı zamanda dokudaki serbest radikallerin etkisini azaltmaya yardımcı olduğundan bir antioksidandır. Yüksek tansiyon, migren, romatoid artrid, Parkinson ve fibromiyalji gibi bazı hastalıkların tedavilerinde olumlu etkileri olabileceği dair çalışmalar da bulunmaktadır. Koenzim Q10, özellikle kırmızı et, tavuk, balık, yumurta gibi hayvansal protein kaynaklarında daha yüksek miktarda bulunmaktadır. Brokoli ve karnabaharda, diğer sebzelere göre daha yüksek miktarda bulunurlar.
Kan sulandırıcı ilaçlar, tiroid ilaçları ve kemoterapi tedavisi alan kişilerin, ilaç etkileşimi nedeniyle koenzim Q10 kullanmadan önce hekimlerine danışmaları gerekmektedir. Ayrıca gebelik ve emzirme döneminde olan kişilerin kullanmasında ise güvenli olduğu çalışmalar yeterli değildir. Bunlara ek olarak kalp yetmezliği, böbrek ve karaciğer hastalıkları ile diyabet gibi kronik rahatsızlığı olan kişiler koenzim Q10 kullanımı konusunda dikkatli olunmalıdır.
Koenzim Q10 Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Koenzim Q10 bileşiğinin neredeyse her sistem üzerinde son derece faydalı etkileri vardır. Bu nedenle eksikliği de çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu sağlık sorunları çeşitli belirtilerle ortaya çıkmaktadır. Bağışıklık sisteminde bozukluklar, kalp sağlığı problemleri, enerji eksikliği ve yorgunluk, kas ağrıları, ciltte kuruluk ve kırışıklık, antioksidan üretiminin azalmasına bağlı serbest radikal oluşumu etkileri bulunmaktadır.
KAYNAKÇA
https://www.medicalpark.com.tr/koenizm-q10/hg-3260
https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberi/koenzim-q10-ne-ise-yarar
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3178961
https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-938/coenzyme-q10
